Pelet ve Briket Üretimi

Pelet ve Briket Üretimi

Pelet, odun artıklarının kurutulup, öğütülerek talaş haline getirildikten sonra yüksek basınçla sıkıştırılmasıyla elde edilen 6-8 mm çapındaki yakıt topaklarıdır. Briketler ise yine odun talaşının herhangi bir katkı maddesi olmadan yüksek basınçla sıkıştırılmasıyla 2,5- 20 cm arasında değişen boyutlarda üretilir. Odun briketi aynı ağırlıktaki yakacak oduna göre daha fazla ısı verir, daha temizdir ve daha uzun süre yanar. Odun peletleri kimyasal bağlayıcı maddeler eklenmeden yüksek basınçla oluşturulurlar. Bu işlemin faydaları:

  1. Odunsu artıkların ileri termo-kimyasal dönüşümler için kullanımını sağlaması,
  2. Depolama alanının azaltılması
  3. İşleme biçiminin ve taşımanın kolaylaştırılması ve masrafların azaltılması
  4. Enerji yoğunluğu / hacim oranının artırılması
  5. Fermantasyon nedeniyle oluşan madde kaybının ortadan kaldırılmasıdır.

Odun artıklarından pelet üretimi birkaç işleme süreci gerektiren karmaşık bir işlemdir.

Bunlar kısaca:

1.  Ham maddenin üretilmesi ve depolanması

2.  Ham maddenin kurutulması

3.  Pelet üretim işlemi

4.  Peletin soğutulması

5.  Peletin depolanması, olarak açıklanabilir.

Odun peleti yaklaşık %7-12 arasında nem içerir. Nem oranı az olduğu için kalorisi yakacak oduna göre daha yüksektir. Yakıtın ısıl değeri üzerinde nemin olumsuz bir etkisi olmasına rağmen topaklanabilmesi için talaşın belli bir oranda bir nem içermesi istenir. Fazla miktardaki nem ise talaşın dişliler arasına yapışarak makinaların düzgün çalışmasına engel olacaktır. Buna ek olarak kimyasal bağlayıcı olmadan sıkıştırılarak üretildiği için pelet üretimi sırasında bir miktar ısı ortaya çıkar. Yanıcı bir madde olmasından dolayı tutuşmayı önlemek için peletin soğutulması gerekmektedir.

Pelet üretiminde en az 3 ayrı süreç kullanılmaktadır. Bu süreçler: odunsu artıkların öğütülerek talaş haline getirilmesi, belirli oranda nem içerecek Şekilde kurutulması, peletleme kalıplarında topaklanması ve soğutulması, daha sonra biten ürünlerin tankerlere doldurulması ya da paketlenmesidir. Kullanılan ekipmanlara ve süreç sayısına göre değişmekle birlikte saatte 4 tona kadar pelet üretebilen bu tür bir fabrikanın kurulum ücreti kabaca 5.200.000 TL civarında olmaktadır.

Bunun dışında marangozhane atölyelerinde ortaya çıkan kuru talaşı pelet haline getirebilecek saatte 200 kg üretim yapabilen küçük pelet makinaları da bulunmaktadır. Bu tür makinalar günde sadece 4 saat çalışabilmektedir. Marangozhanenin günlük ısınma ihtiyacını karşılayan peleti üretebilmesi açısından ekonomiktir.

Peletler küçük sobalar için ve otomatik beslenmeye uygundur, briketler ise daha büyük boyutları ve yüksek yanma sıcaklıkları nedeniyle 500 kw‟tan daha küçük kazanlarda yakıt olarak kullanılmaya uygun değildir.

Dünya genelinde 2007 yılında üretim yapan 442 pelet santralinin 14 milyon ton/yıl pelet üretim kapasitesine sahip olduğu ve enerji değeri 65 twh (Teravat-saat) olarak açıklanmıştır. Almanya 2,4 milyon ton/yıl, Kanada 2 milyon ton/yıl, ABD 1,8 milyon ton/yıl,   Avusturya , İsveç , Fransa ve Rusya yaklaşık 1   milyon ton/yıl ile pelet üretiminde dünyanın önde gelen ülkeleridir.

Avrupa Birliği ülkelerinin 2010 yılında kullanacağı 15 milyon ton peletin önemli bölümü Kanada‟dan sağlanacaktır.. Almanya‟da 2015 yılına kadar 500.000 ila 1.500.000 adet pelet yakan soba ve kazanlar  kurulması  planlanmıştır.   İtalya‟da  kullanılan  pelet  sobası  sayısı  700.000  adetten fazladır. Yılda 800.000 ton pelet tüketilmektedir (300.000 tonu ithal). Danimarka‟da 50.000 adet pelet sobası bulunmaktadır. Sobalarda, kazanlarda, ısı-güç santrallerinde ve endüstride yılda 800.000 ton pelet kullanılmaktadır.

Avusturya‟da pelet ihracatının yüksek olması oldukça dikkat çekicidir. Avusturya‟nın ihracatı doğrudan İtalya‟yadır. İtalya‟nın odun peleti tüketimi, pelet sobalarının ülkenin kuzey bölgelerinde tercih edilmesiyle son yıllarda hızlı bir Şekilde artmıştır. İtalya‟da  odun  peletinin  tonu  300  Euro(€)  olup  diğer  ülkelerden  daha  pahalıdır.

Odun peletinin fiyatı 2007 yılında Avrupa‟da 200-260 €/ton arasında değişmiştir. Almanya‟da 2009 yılı Nisan ayı itibariyle paketlenmiş kullanıma hazır 1 paket pelet fiyatı 235 ila 259 € arasındadır (1 paket 900 kg.). Paketlenmemiş dökme pelet ise 3 ton‟a kadar tonu 199  €‟dan  satılmakta; 5  tondan  fazlası  ise  tonu  196  €‟dan  satılmaktadır.

Odundan enerji üretiminin odun yongası ve işlenmiş odun yakıtların her iki biçiminde büyüyen uluslararası bir ticaret olup özellikle odun peleti alanında arz ve talepin her ikisi de artmaktadır. Avrupa‟da 2005/2006 kışında yaşanan aralıksız soğuk talebi öyle bir derece zorlamıştır ki daha önce biraz düşen pelet fiyatları haddinden fazla yükselmiştir. Buna rağmen pelet talebi artmaya devam etmektedir. Meydana gelen yeni gelişmelerin çoğu tamamen kıtalararası ticaretin devam etmesine bağlıdır (özellikle Kuzey Amerika‟dan Avrupa‟ya) Nakliye ücretlerinin aşırı bir Şekilde yükselmeye devam etmesi sadece enerjiye yönelik odun ticaretindeki gelişmenin bundan nasıl etkileneceği konusunda spekülasyon yapılmasına neden olacaktır. Azalma belirtisi göstermeyen petrol fiyatları ve enerji arz ve fosil yakıtların yanmasının küresel ısınma ve iklim değişikliği etkilerinin her ikisiyle de ilgili süren endişelerle oduna talebinin artmaya devam edeceğini göstermektedir.

 

 

0 YORUMLAR

    Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...
YORUM YAZ