Türkiye'de pelet üretim tesislerinin kârlılığını ve sürekliliğini belirleyen en kritik unsur makine kapasitesi değil, düzenli, temiz ve uygun nemde hammadde (talaş, yonga, kavlak) tedarikidir. Hammadde planlaması zayıf olan tesisler kış sezonunda yüksek talep varken hammadde bulamadığı için eksik kapasiteyle çalışmak zorunda kalır.
1. Yaş talaş ve "su taşıma" maliyeti
Orman emvali veya yaş tomruk biçiminden çıkan talaşın nemi genellikle %45 – %55 aralığındadır. Oysa bitmiş peletin nemi %8 – %10 düzeyindedir. Bu şu anlama gelir: %50 nemli yaş talaştan 1 ton kuru pelet elde etmek için yaklaşık 1,8 – 1,9 ton yaş hammadde satın almanız, taşımanız ve kurutmanız gerekir. Uzak mesafeden yaş talaş çekildiğinde nakliye bedelinin yarısı suya ödenmiş olur.
2. Kabuk, kum ve kül oranı ilişkisi
- Kabuk oranı: Kabuğu soyulmuş gövde odununda kül oranı %0,3 – %0,5 iken, ağaç kabuğunda kül oranı %3 ila %5'e çıkar. ENplus A1 (≤ %0,7 kül) üretimi için tomruk kabuk soyma veya kabuksuz beyaz talaş şarttır.
- Toprak ve silis (kum): Orman zemini veya açık toprak sahada depolanan talaşa karışan kum, hem pelette cüruf yapar hem de çelik pres kalıbını ve merdaneleri zımpara gibi aşındırarak kalıp ömrünü yarıya indirir.
- Metal ve taş ayırma: Değirmen ve pres öncesinde güçlü neodyum mıknatıslar ile havalı taş tutucu (gravimetrik ayırıcı) kullanmak kalıp kırılmalarını önler.
3. Sezonluk stok ve tedarik stratejisi
- Kereste ve inşaat sezonunun hareketli olduğu ilkbahar ve yaz aylarında talaş arzı yüksek, fiyatlar daha dengelidir; kışın ise kereste kesimi yavaşlar ve talaş fiyatı artar.
- Tek bir tedarikçiye bağlı kalmak yerine bölgedeki kereste fabrikaları, palet üreticileri ve masif ahşap tesisleriyle yıllık alım anlaşmaları yapılmalıdır.
- PeletShop üzerinden talaş alım talebi yayınlayarak bölgenizdeki kereste ve orman ürünleri tesislerine doğrudan ulaşabilirsiniz.
